Türkiye'de 15 yaş altına sosyal medya yasağı yürürlüğe girdi

Öne çıkanlar

• 1 Kasım itibarıyla sosyal ağ sağlayıcıları 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet veremiyor.
• Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden alınan bir belirteçle yapılıyor. Belirteç yalnızca 15 ve 18 yaşının doldurulup doldurulmadığını gösteriyor, kişisel veri platformlara gitmiyor.
• Mevcut hesaplar 31 Mart 2027’ye kadar doğrulanmalı. Doğrulanmayan hesaplar kapatılacak ve verileri silinecek.

Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik 1 Kasım Pazar günü yürürlüğe girdi. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı’nın hazırladığı düzenleme, sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşını doldurmamış çocuklara herhangi bir şekilde hizmet sunmasını tamamen yasaklıyor.

Ayrıntılar

Platformlar hesap açılışında ve kullanım sürecinde yaş doğrulama mekanizması kuracak. Doğrulama için kişisel kimlik bilgilerini platformlara vermek gerekmiyor. Yaş kontrolü e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulan özel bir araçla yapılacak. Belirteç, Siber Güvenlik Başkanlığı’nın sunacağı çevrim içi hizmetten alınacak. İçinde yalnızca iki bilgi var: kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığı ve 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığı. Kullanıcının tam adı, profili ya da üçüncü kişilerin kimliği tespit etmesini sağlayacak veriler belirteçte yer almayacak.

Platformlar kullanım sırasında da kontrol yapabilecek. Şüpheli bir durum gördüklerinde hesabı askıya alıp yeni bir e-Devlet belirteci isteyebilecekler. 15 yaşının altında olduğu anlaşılanların yeni hesap talepleri derhal reddedilecek. Mevcut hesaplar için tanınan süre 31 Mart 2027. Bu tarihe kadar doğrulanmayan ya da 15 yaş altı olduğu belirlenen hesaplar kapatılacak ve verileri silinecek.

15 yaşını doldurmuş ama 18 yaşına girmemiş gençler için platformlar varsayılan olarak “ayrıştırılmış ağ hizmeti” sunmak zorunda. Bu hesaplarda gizlilik ayarları en yüksek seviyede tutulacak, profiller kamuya açılamayacak. Takipçi ve takip edilen listelerini yalnızca hesap sahibi görebilecek. Bu hesaplara yalnızca karşılıklı takipleşilen ya da kullanıcının takip ettiği hesaplar mesaj atabilecek. Mesajlarda “görüldü” bilgisi yer almayacak.

Düzenleme ayrıca gençleri ticari ve psikolojik sömürüdün korumak için bağımlılık yapıcı özellikleri engelliyor. Bu hesaplar canlı yayın açamayacak. Profilleme yapılarak davranışsal ya da kişiselleştirilmiş reklam gösterilemeyecek. Paylaşımların, profil fotoğraflarının ve görsellerin izinsiz yayılmasını önlemek için ekran görüntüsünü engelleyen teknik tedbirler uygulanacak. Platformlar bu hesapları rehber eşleştirmelerinde kullanamayacak ve takip önerisi olarak sunamayacak.

Arka plan

Benzer adımlar başka ülkelerde de gündemde. Avrupa Birliği 13 yaş ve altına sosyal medyayı yasaklamayı planlıyor. Birleşik Krallık 16 yaş ve altındaki kullanıcılara sosyal medyayı yasaklayacak.

Neden önemli

Platform ekipleri için net bir görev listesi var: devletin token servisine bağlı yaş doğrulama, kullanım sırasında hesabı askıya alabilen yeniden doğrulama akışı, 31 Mart 2027’ye kadar doğrulanmayan hesapların verilerinin silinmesi, ekran görüntüsü engelleme gibi teknik tedbirler ve çocuk hesaplarına yönelik profilleme ile öneri kısıtları.